Miód – najcenniejszy skarb pszczół (cz. 3)

freeimages.com/1068457_87651157

W kolejnym poście na temat miodu chciałabym opisać najpopularniejsze w Polsce gatunki miodu oraz ich właściwości lecznicze.

 

Rodzaje i właściwości miodów

Miód pszczeli występuje w dwóch naturalnych postaciach: płynnej i stałej. Krystalizacja jest cechą charakterystyczną naturalnych miodów pszczelich. W zależności od rodzaju pożytku, z jakiego pochodzi nektar lub spadź, rozróżniamy wiele odmian miodów nektarowych i spadziowych, a każda z nich ma niepowtarzalny kolor, smak i zapach.

Miód nektarowy akacjowy charakteryzuje się przed skrystalizowaniem barwą jasnokremową (czasami jest prawie bezbarwny), a po krystalizacji białą lub słomkową. Ma delikatny zapach kwiatów robinii akacjowej, zwanej popularnie akacją, oraz słodki, lekko mdły smak. Krystalizuje powoli i przechowywany w temperaturze ok. 20°C pozostaje w postaci płynnej przez kilka miesięcy.

Miód akacjowy jest pomocny w leczeniu wrzodów żołądka, dwunastnicy, zapalenia błony śluzowej oraz stanów kurczowych jelita cienkiego i grubego. Zalecany jest przy leczeniu nadkwasoty żołądka, zaburzeń przewodu pokarmowego i układu trawiennego. W chorobie wrzodowej przyspiesza regenerację tkanki, odnowę błony śluzowej, usuwanie nadżerek i owrzodzeń. Łagodnie wycisza niepokój wewnętrzny, ułatwia zasypianie, wzmacnia znużony, wyczerpany organizm. Ze względu na dużą zawartość fruktozy może być stosowany przy niektórych rodzajach cukrzycy.

 

Miód nektarowy gryczany przyjmuje barwę od ciemnoherbacianej do brązowej, jego zapach – intensywny i utrzymujący się bardzo długo w czasie przechowywania przypomina kwiaty gryki. Miód ten ma słodki, zdecydowanie ostry, piekący smak. Krystalizuje bardzo wolno. Przechowywany w temperaturze pokojowej po pewnym czasie, w miarę postępowania procesu krystalizacji, rozdziela się na dwie warstwy: górną płynną oraz dolną skrystalizowaną i gruboziarnistą.

Miód gryczany dzięki dużej zawartości rutyny, substancji oczyszczającej naczynia, polecany jest przy miażdżycy, chorobie wieńcowej i nadciśnieniu tętniczym. Sprzyja odbudowie komórek kostnych, wzmacnia układ odpornościowy. Przyspiesza gojenie ran i zrastanie kości. Stosowany jest w profilaktyce i leczeniu schorzeń układu krążenia powodowanych przede wszystkim występowaniem miażdżycy. Polecany również przy zapaleniach nerek i opłucnej, stanach osłabienia pamięci, leczeniu jaskry, osłabionego wzroku i słuchu.

 

Miód nektarowy lipowy może mieć barwę bardzo jasną, prawie białą aż do bursztynowej z zielonkawym odcieniem, w zależności od domieszki
spadzi, która zwykle towarzyszy nektarowaniu lipy i prawie zawsze występuje w tej odmianie miodu. Zapach tego miodu jest bardzo silny, podobny do zapachu kwiatów lipy. Smak jest słodki z trochę gorzkawą nutą, lekko piekący. Miód lipowy w temperaturze 20°C krystalizuje w ciągu kilku tygodni i ma konsystencję drobnoziarnistą.

Miód lipowy działa antyseptycznie, przeciwskurczowo, napotnie, przeciwgorączkowo, wykrztuśnie, lekko nasennie i uspokajająco, obniża gorączkę. Pomaga w leczeniu grypy, przeziębienia, kaszlu, ostrych i przewlekłych chorobach przeziębieniowych, anginach, zapaleniach zatok obocznych nosa, dróg oddechowych. Zalecany jest przy chorobach dróg moczowych i nerwicach. Odznacza się wysoką aktywnością antybiotyczną.

© Roberta Tavernati/Patio Furniture/CC BY-NC-ND

Miód nektarowy rzepakowy ma jasną barwę, od prawie białej aż do kremowej i łagodny zapach, zbliżony do kwiatów rzepaku. W smaku jest słodki, mdły, lekko gorzkawy. Bardzo szybko krystalizuje, nawet w ciągu tygodnia od jego pozyskania. Po krystalizacji ma konsystencję mazistą, drobnoziarnistą (podobną do masła orzechowego). Z tego względu, jak również z uwagi na dość łagodny smak, jest bardzo lubiany przez dzieci.

Miód rzepakowy jest pomocny w leczeniu wątroby, trzustki, nerek, układu pokarmowego, wrzodów żołądka i dwunastnicy. Polecany jest przy leczeniu schorzeń układu krążenia, niewydolności mięśnia sercowego, dusznicy sercowej i miażdżycy. Obniża ciśnienie tętnicze krwi i wyrównuje niedobory potasu w organizmie. Skuteczny także przy przeziębieniach i stanach zapalnych dróg oddechowych. Przyspiesza gojenie ran.

 

Miód nektarowy wrzosowy przyjmuje barwę czerwonobrunatną z ciemniejszym lub jaśniejszym odcieniem. Jego silny, bardzo przyjemny zapach, przypomina kwiaty wrzosu. Charakteryzuje się mało słodkim, gorzkawym smakiem. W temperaturze 20°C w ciągu kilku tygodni zmienia konsystencji
w galaretowatą masę o barwie żółtopomarańczowej lub brunatnej. Taki szczególny sposób żelowania jest właściwy tylko dla miodu wrzosowego, ze względu na dużą zawartość frakcji białkowej i dekstryn (substancji, które w określonych warunkach mają zdolność tworzenia hydrokoloidów).

Miód wrzosowy zalecany jest przy chorobach dróg moczowych, prostaty, kamicy nerkowej oraz przy zapaleniu jelit i biegunkach. Zwiększa odporność organizmu i chroni przed rozwojem zakażeń.

 

Miód nektarowy wielokwiatowy w zależności od nektaru, z jakiego został wytworzony, pachnie mniej lub bardziej intensywnie i przybiera barwę od jasnokremowej do herbacianej. Smak może mieć słodki, łagodny aż do ostrego z gorzkawą nutą. Przechowywany w temperaturze ok. 20°C krystalizuje w różnym czasie – od kilku tygodni do kilku miesięcy – przybierając konsystencję średnioziarnistą.

Miód wielokwiatowy jest pomocny przy chorobach wątroby i pęcherzyka żółciowego. Osobom uczulonym na pyłki pomaga znosić i uodparniać się na alergie. Ze względu na łagodny smak, miód wielokwiatowy poleca się podawać dzieciom przy leczeniu grypy, przeziębień, chorób dolnych dróg oddechowych, a także zapobiegawczo.

 

Miód spadziowy ze spadzi iglastej ma ciemną, brązową barwę z zielonkawym lub szarozielonkawym odcieniem. Wydziela silny, charakterystyczny zapach – lekko korzenny lub żywiczny. W smaku natomiast jest łagodny, mało słodki, lekko żywiczny. Krystalizuje w ciągu pięciu do ośmiu tygodni. Przechowywany przez dłuższy okres w temperaturze ok. 20°C często rozwarstwia się na części: górną – płynną i dolną – skrystalizowaną, która może tworzyć zlepy.

Miód spadziowy ze spadzi liściastej w postaci płynnej przyjmuje barwę zielonkawoherbacianą do jasnobrązowej. Zapach tego miodu jest niezbyt silny, ale charakterystyczny – lekko korzenny. Smak ma łagodny, nieco cierpkawy. W temperaturze ok. 20°C krystalizuje wolno w ciągu kilku
tygodni, przyjmując barwę szarobrązową.

Miód spadziowy zawiera dużo związków mineralnych, szczególnie potasu, fosforu, chloru, siarki, wapnia, magnezu i żelaza, dzięki czemu jest zalecany osobom spędzającym sporo czasu przy komputerze. Charakteryzuje go wysoka aktywność antybiotyczna i bakteriobójcza. Działa antyseptycznie, przeciwzapalnie i wykrztuśnie, wspomaga system odpornościowy człowieka. Polecany jest w schorzeniach dróg oddechowych, przewodu pokarmowego, serca, układu krążenia, układu nerwowego, przy zaburzeniach trawienia.

Miód nektarowo-spadziowy charakteryzuje się brunatną barwą (często z zielonkawym odcieniem), ma słabo wyczuwalny, lekko korzenny zapach i mało słodki, łagodny smak. Krystalizuje w ciągu kilku tygodniu, przybierając barwę od jasno- do ciemnobrunatnej.

W handlu detalicznym możemy również spotkać miody określane jako mniszkowy, malinowy, tymiankowy. Są to nazwy nadawane przez pszczelarzy, którzy intuicyjnie oceniają kolor, smak i zapach miodu oraz obserwując, z jakiego pożytku pszczoły zbierają nektar lub spadź.

 

Miód wielokwiatowy mniszkowy polecany jest przy chorobach żołądka, zaburzeniach trawienia, chorobach jelit, skurczach żołądka i jelit oraz chorobach wątroby i dróg żółciowych, a także przy niedokrwistości i schorzeniach reumatycznych.

 

Jak przechowywać miód?

Miód, aby nie stracił swoich właściwości leczniczych i odżywczych, powinien być przechowywany w odpowiednich warunkach. Dotyczy to zarówno naczyń, jak i pomieszczeń. Miód powinien być przechowywany w suchych pomieszczeniach, w szczelnie zamkniętych szklanych lub kamionkowych naczyniach, gdyż jest silnie higroskopijny (wiąże parę wodną z powietrza) i łatwo „łapie” inne zapachy. Temperatura w pomieszczeniu nie powinna przekraczać 20°C, a najlepiej 6-10°C, bowiem światło i temperatura niszczą cenne związki w nim zawarte. Miodu nie wolno gotować ani mocno podgrzewać, chyba że w celach kulinarnych. W temperaturze 45-50°C słabnie aktywność większość enzymów, a w temperaturze powyżej 80°C zanika zupełnie. Gorąca herbata z miodem i cytryną będzie na pewno niepowtarzalnie smakować, jednak straci swoją leczniczą mocz, a miód będzie tylko naturalnym słodzikiem.

W dobrych warunkach miód można przechowywać nawet 3 lata bez straty jego wartości odżywczych i leczniczych. Z czasem oczywiście skrystalizuje, co jest charakterystyczne dla miodów naturalnych (jeśli nie, to znaczy, że kupiliśmy miód podrobiony lub złej jakości, np. wcześniej podgrzewany). Podczas przechowywania miód także ciemnieje, co również jest naturalne.

Więcej o miodzie przeczytasz tutu. A o tym jak wybrać miód – w tym poście.

 

Źródła:

  1. Smakołyki prosto z ula, M.H. Borawska, J. Piekut, PZWL, 2004
  2. miody-polskie.pl

 

Zdjęcia: © freeimages.com/1068457_87651157; © Roberta Tavernati/Patio Furniture/CC BY-NC-ND

Bądź Społecznościowy, podziel się tym postem!

You may also like...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

ZAPISZ SIĘ NA WIZYTĘ