Jego Wysokość Szparag

© Muffet/Foter/CC BY

Szparagi były luksusowym i cenionym warzywem już w starożytności, znano je w Egipcie ok. 3000 lat p.n.e. Nazwa wywodzi się od greckiego słowa asparagus znaczącego „młody pęd”. Stopniowo rozpowszechniły się w Europie zdobywając swoją popularność wśród najzamożniejszych, a ich  uprawa odbywała się głównie w przyklasztornych ogródkach. Do Polski dotarły w XVIII w., ale ich regularna uprawa zaczęła się dopiero 100 lat później. Obecnie szparagi uprawia się prawie we wszystkich krajach świata, a największymi producentami są Włochy, Holandia, Japonia, Tajwan i Stany Zjednoczone.

 

Trzy kolory

Najbardziej popularne są szparagi białe, które swój kolor, a właściwie jego brak, zawdzięczają uprawie w specjalnych kopcach bez dostępu światła (przez co nie wytwarzają żadnych barwników). Charakteryzują się delikatnym i łagodnym smakiem, jednak ich pędy są twardsze i przed gotowaniem należy je obrać. Szparagi zielone wyrastają nad powierzchnię ziemi. Są cieńsze niż białe, ale jednocześnie bardziej aromatyczne i wyraziste w smaku. Nie trzeba ich obierać, dzięki czemu zachowują więcej wartości odżywczych. Istnieje jeszcze także barwa pośrednia – fioletowa, ale ten rodzaj szparagów, ze względu na trudną uprawę, jest rzadko spotykany.

White Asparagus

Wartości odżywcze i zdrowotne

Szparagi są niezwykle zdrowym, lekkostrawnym i niskokalorycznym warzywem. Ich pędy dostarczają jedynie 18 kcal w 100 gramach (zawierają ok. 95% wody), sporo białka (1,9 g), w tym aminokwas asparaginę niezbędny do prawidłowego rozwoju i pracy mózgu. W szparagach znajdziemy także dużo potasu (300 mg), beta-karotenu (608 μg), wapnia (22 mg), fosforu (52 mg), magnezu (18 mg), witaminy C (26 mg). Charakterystyczny smak i aromat zawdzięczają olejkom eterycznym zawierającym siarkę.

Związki chemiczne znajdujące się w szparagach, np. asparagina działają pobudzająco na pracę nerek i wraz z potasem regulują gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu. Mają także działanie łagodnie przeczyszczające i moczopędne, a składniki uwalniające siarkę w procesie trawienia sprawiają, że mocz nabiera charakterystycznego zapachu.

© Sharon & Nikki McCutcheon/Foter/CC BY

W medycynie ludowej szparagi używane były jako środek tonizujący, uspokajający oraz do leczenia zapalenia nerwów i reumatyzmu. Stosowano je również przy innych niedomaganiach, np. słabym wzroku czy bólu zębów. Ze względu na sporą zawartość związków purynowych (8 mg%), spożywania szparagów w większych ilościach powinny unikać osoby cierpiące na dnę moczanową i kamienie nerek układu moczowego (puryny powodują stopniowe osadzanie się kryształków soli kwasu moczowego w stawach, co w efekcie może prowadzić do bolesnego nasilenia choroby w postaci tak zwanych napadów dny).

Kobiety karmiące piersią bez obaw mogą spożywać szparagi. Specjaliści z Instytutu Matki i Dziecka twierdzą, że za pomocą szparagów można uzupełniać niedobory wapnia – pierwiastka niezbędnego dla rozwijającego się dziecka.

 

Jak podawać szparagi?

Białe szparagi ze względu na lekko zdrewnienie skórki obieramy obieraczką do warzyw. Robimy to jak najcieniej, pomijając główki. Zielone szparagi nie wymagają obierania, jednak zawsze trzeba odciąć zdrewniałe końcówki (przeważnie kilka centymetrów). Szparagi najlepiej gotować w wysokim garnku w lekko osolonej (ew. z dodatkiem cukru) wodzie (zalewamy je wrzątkiem) tak, aby ich główki wystawały ponad poziom wody – podczas gotowania zmiękną gotując się na parze. Gotujemy je ok. 10–20 minut do momentu, aż łatwo będzie je przebić widelcem. Wspaniale smakują z samym masłem, sosem holenderskim, beszamelowym lub posypane tartym parmezanem.

© diekatrin/Foter/CC BY-SA

Szparagi białe świetnie nadają się do przygotowania risotto, omletu, zupy-krem, a zielone np. jako składnik wiosennych sałat, np. w towarzystwie liści młodego szpinaku, orzechów włoskich, koziego sera czy jajek ugotowanych na twardo, skropionych aromatycznym dressingiem na bazie oliwy i miodu, z dodatkiem świeżo mielonego pieprzu. Doskonale pasują do ryb.

© Citrus and Candy/Foter/CC BY-NC-ND

Najsmaczniejsze są świeże szparagi, można je jednak przechowywać 1-2 dni zawinięte w wilgotną ściereczkę w lodówce.

 

 

Źródła:

  1. 100 roślin w twojej kuchni, M. Szustakowska-Chojnacka, PZWL;
  2. wikipedia

Zdjęcia: © Muffet/Foter/CC BY; © White Asparagus/Foter; © Sharon & Nikki McCutcheon/Foter/CC BY; © diekatrin/Foter/CC BY-SA; © Citrus and Candy/Foter/CC BY-NC-ND

Bądź Społecznościowy, podziel się tym postem!

You may also like...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

ZAPISZ SIĘ NA WIZYTĘ